Analiz rehberi
Puan eşitliğinde sıralama: ikili averaj mı, genel averaj mı? Ligler karşılaştırması
Aynı puanla biten iki takımdan hangisinin üstte yer alacağı, ligden lige değişen kurallarla belirlenir. Süper Lig, LaLiga ve Serie A ikili averajı öne alırken; Premier League, Bundesliga ve Ligue 1 genel averajla başlar. Şampiyonlar Ligi ise takımlar aynı rakiplerle oynamadığı için bambaşka bir yöntem kullanır. Bu yazı, sezon sonu senaryolarını doğru okumak için bu farkları tek yerde topluyor.
- İkili averaj önce
- Süper Lig, LaLiga, Serie A
- Genel averaj önce
- Premier League, Bundesliga, Ligue 1
- Ek maç
- Serie A (şampiyonluk ve küme düşme)
- Rakip gücü ölçütü
- Şampiyonlar Ligi lig aşaması
İki temel yaklaşım
Eşitliği çözmenin iki ana yolu vardır. İkili averaj yaklaşımında, eşit puanlı takımların sezon boyunca birbirleriyle oynadığı maçlar bir 'iç lig' gibi değerlendirilir: bu maçlarda kim daha iyi sonuç aldıysa o üstte yer alır. Genel averaj yaklaşımında ise bütün sezonun gol farkı esas alınır; iki takımın aralarındaki maçlar ancak sonraki adımlarda devreye girer. İkili averaj, 'doğrudan rakibini yenen öne geçsin' fikrine dayanır ve özellikle şampiyonluk veya küme düşme yarışındaki iki takımın kendi aralarındaki maçları çok değerli kılar. Genel averaj ise sezon boyunca istikrarlı üstünlüğü ödüllendirir ve her golü önemli hâle getirir.
Lig lig ilk ölçütler
Aşağıdaki liste, büyük liglerde puan eşitliğinde bakılan ilk ölçütleri özetler. Her ligin daha sonraki adımları (fair-play, kura, ek maç gibi) ilgili lig rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
- Süper Lig: aralarındaki maçlarda puan → aralarındaki maçlarda averaj → aralarındaki maçlarda atılan gol → genel averaj.
- LaLiga: iki takımda aralarındaki maçlarda averaj; üç ve daha fazla takımda mini tablo puanı → mini tablo averajı → genel averaj.
- Serie A: şampiyonluk ve 17-18. sırada ek maç; diğer sıralarda aralarındaki puan → aralarındaki averaj → genel averaj.
- Premier League: genel averaj → atılan gol → aralarındaki maçlarda puan.
- Bundesliga: genel averaj → atılan gol → aralarındaki maçların sonucu.
- Ligue 1: genel averaj → aralarındaki puan → aralarındaki averaj → atılan gol → galibiyet sayısı.
- Şampiyonlar Ligi lig aşaması: gol farkı → atılan gol → deplasman golü → galibiyet → … → rakiplerin toplam puanı.
Aynı sonuçlar, farklı sıralama
Kuralların farkını görmenin en iyi yolu aynı tabloyu iki farklı sistemle sıralamaktır. Aşağıdaki örnekte iki takımın sezonu aynı puanla bitirdiğini ve yalnızca sıralama kuralının değiştiğini düşünün.
Örnek senaryo
K ve L takımları 71 puanla bitirsin. K'nin genel averajı +35, L'ninki +28. Aralarındaki maçlarda L evinde 2-1 kazanmış, K evinde 1-1 berabere kalmış olsun. Genel averaj öncelikli bir ligde (Premier League, Bundesliga, Ligue 1) K üstte biter. İkili averaj öncelikli bir ligde (Süper Lig, LaLiga, Serie A'nın şampiyonluk ve 17-18. sıra dışındaki sıraları) aralarındaki maçlarda 4 puan alan L üstte biter.
Sezon ortasında neden yanıltıcı olabilir?
İkili averaj kullanan liglerde, iki takım henüz birbirleriyle iki kez oynamadıysa ikili averaj tamamlanmamış sayılır. Bu durumda tablolar genellikle eşit puanlı takımları geçici olarak genel averaja göre sıralar. Yani sezonun ortasında gördüğünüz sıralama, iki takımın ikinci karşılaşmasından sonra değişebilir. Bir başka yanılgı da üç takımlı eşitliklerdir. Üç takım eşit puanla bittiğinde, yalnızca bu üç takımın birbirleriyle oynadığı maçlardan oluşan bir mini tablo kurulur; ikili sonuçlar tek tek karşılaştırılmaz. Bu mini tabloda bir takım diğer ikisini de yenmişse, genel averajı en kötü olsa bile üstte yer alabilir.
Pratik okuma önerileri
Sezonun son haftalarında bir takımın 'kaderi kendi elinde mi' sorusunu yanıtlamak için üç şeye bakın: puan farkı, kalan maç sayısı ve eşitlik durumunda hangi ölçütün kimin lehine olduğu. İkili averaj kullanan liglerde rakiple oynanan maçların sonucunu, genel averaj kullanan liglerde ise gol farkını not etmek senaryoları çok daha netleştirir. Scorelex puan durumu ekranında oynanan maç, averaj ve form sütunları bu okumayı yapmak için gereken temel bilgileri bir arada gösterir.