Veri analizi
Skor her zaman doğruyu söylemez: Süper Lig'de ilk 7 haftada xG'ye ters düşen 6 maç
Gol beklentisi (xG) bir maçın hikâyesini skordan farklı anlatabilir. Süper Lig'in ilk yedi haftasında xG farkının belirgin olduğu 50 maçın 18'inde xG'de önde olan takım kazanamadı. Bu yazıda bu maçlardan en dikkat çekici altısını inceliyor ve skorla oyunun neden ayrıştığını tartışıyoruz.
- İncelenen maç
- 63
- xG farkı 0,3 ve üzeri
- 50 maç
- xG'de öndeki takım kazandı
- 32 (%64)
- Kazanamadı
- 18 (10 beraberlik, 8 yenilgi)
xG'de önde olan takım ne sıklıkla kazanıyor?
İki takımın xG değerleri arasındaki fark 0,3'ten küçükse maçı 'dengeli' saydık. Kalan 50 maçta xG'de önde olan takım 32 kez kazandı, 10 kez berabere kaldı ve 8 kez kaybetti. Yani daha iyi pozisyon üreten takım kabaca her üç maçtan ikisinde kazanıyor. Bu oran, futbolda tek maç sonucunun ne kadar belirsiz olduğunu iyi gösteriyor. Aşağıdaki altı maç, skorla xG'nin en belirgin biçimde ayrıştığı örnekler; her birinde bu ayrışmanın arkasında farklı bir neden öne çıkıyor.
1. hafta: Gençlerbirliği 2-1 Fenerbahçe
Sezonun ilk haftasındaki bu maçta Fenerbahçe 2,90'a 1,19 xG üretti, 27 şut çekti, bunların 11'i isabetliydi ve topa %71 oranında sahip oldu. Gençlerbirliği'nin kalecisi 10 kurtarış yaptı. Ev sahibi ise 10 şutun 3'ünü kaleye göndererek 2 gol buldu. Bu, xG ile skorun ayrıştığı maçların tipik bir örneği: bir takım baskı kurup pozisyon üretiyor, diğeri az sayıdaki fırsatını yüksek verimle kullanıyor ve kalecisi takımını maçta tutuyor.
1. hafta: Galatasaray 2-2 Çorum FK
Galatasaray 38 şut ve 13 isabetli şutla 2,90 xG üretti; Çorum FK'nin xG'si 0,61. 38 şut, ilk yedi haftada bir takımın tek maçta çektiği en yüksek sayı. Çorum'un kalecisi 11 kurtarış yaptı ve maç, Çorum'un bir kırmızı kart görmesine rağmen 2-2 bitti. Bu maçta belirleyici olan, hacim ile verim arasındaki fark: Galatasaray'ın şutlarının önemli bir kısmı ceza sahası dışından (16 şut) geldi ve kaleci performansı yüksek hacmi dengeledi.
2. hafta: Rizespor 0-2 Samsunspor
Rizespor 28 şut çekti (8'i isabetli) ve 1,85 xG üretti; Samsunspor 6 şut ve 0,33 xG ile maçı 2-0 kazandı. Samsunspor'un 3 isabetli şutundan 2'si gol oldu, kalecisi 8 kurtarış yaptı. Bu maç, Rizespor'un ilk yedi haftada evinde puan alamamasının (üç maçta 0 puan) neden xG ile çeliştiğinin de iyi bir örneği: takım iç sahada rakiplerinden fazla pozisyon üretti ama gol bulamadı.
4. hafta: Göztepe 2-4 Gaziantep FK ve 6. hafta: Amed 3-2 Beşiktaş
Göztepe evinde 3,26 xG üretti ve 19 şutunun 16'sını ceza sahası içinden çekti, ama maçı 2-4 kaybetti; Gaziantep FK 1,88 xG ve 6 isabetli şutla 4 gol buldu. Göztepe'nin bu maçta bir kırmızı kart gördüğünü de not etmek gerekir: eksik kalan takımın oyun dengesi ve savunma güvenliği değişir. Amed-Beşiktaş maçında Beşiktaş topa %70 sahip oldu, 21 şut çekti ve 2,04 xG üretti. Amed yalnızca 10 şut çekti ama bunların 8'i isabetliydi; 1,54 xG ile 3 gol attı ve bir kırmızı karta rağmen maçı kazandı. İsabet oranı bu kadar yüksek olduğunda düşük şut sayısı bile yeterli olabiliyor.
7. hafta: Rizespor 0-3 Fenerbahçe
Son örnek, xG farkının küçük ama skor farkının büyük olduğu bir maç: Rizespor 18 şut ve 1,43 xG, Fenerbahçe 12 şut ve 0,82 xG üretti. Fenerbahçe 5 isabetli şutunun 3'ünü gole çevirdi. Fenerbahçe'nin ilk yedi haftadaki genel bitiricilik verimi (14,7 xG'den 19 gol) bu maçta da açıkça görüldü.
Bu maçlardan ne öğreniyoruz?
Tek maçta xG ile skorun ayrışması normaldir ve çoğu zaman birkaç tanıdık nedene dayanır. Maç detayında xG kartına bakarken bu nedenleri de kontrol etmek, skorun ardındaki hikâyeyi doğru okumayı sağlar.
- Kaleci performansı: Gençlerbirliği (10), Çorum FK (11) ve Samsunspor (8) kalecilerinin kurtarışları skoru belirledi.
- Kırmızı kart: Göztepe, Amed ve Çorum FK örneklerinde eksik oynamak maçın dengesini değiştirdi.
- İsabet ve bitiricilik: Amed 10 şutta 8 isabet, Samsunspor 3 isabetli şutta 2 gol buldu.
- Oyun durumu: öne geçen takım geri çekildiğinde rakibin xG'si artar; skor, xG farkını kendi lehine çevirebilir.